پایان نامه مهندسی محیط زیست : بررسی پسماندهای بیمارستانی (موردمطالعه : بیمارستان شهدای تجریش تهران)


thesis-download

عنوان پایان نامه :

تکه ای از متن پایان نامه فقط برای نمونه :

1-پسماندهای شیمیایی[1]

مواد زائد شیمیایی که به وفور در بیمارستان­ها وجود دارد، در بخش­های تشخیص و آزمایشگاه­ها ، وسایل و ابزار تنظیف و ضدعفونی به انضمام دارو­ها و وسایل دور ریختنی اطاق عمل بخش دیگری از این فضولات را تشکیل می دهند. این پسماندها شامل اشکال گوناگونی از پسماندهای شیمیایی بوده که ممکن است خطرناک بـاشـنـد. طبق موازین بین المللی، خصوصیات سـمــی بـودن، خـورنـدگـی، قـابـل اشـتـعـال بـودن واکنش دهندگی، سرطان­زایی باعث طبقه بندی مـواد زائد شیمیایی در زمره مواد زائد خطرناک مـی­شوند. مواد شیمیایی غیر خطرناک، موادی هـسـتـنـد کـه خصوصیات فوق را نداشته باشند.

فضولات شیمیایی خطرناک در سه بخش زیر تقسیم بندی می­شوند:

1 -مواد قابل احتراق : شامل ترکیبات جامد، مایع و گازی شکل.

2 -فضولات سمی : این فضولات با PH کمتر از 2 (به شکل اسیدی) و بالاتر از 12 (به حالت قلیایی) در پسماند های بیمارستانی وجود دارند. بخشی از داروهای اضافی و یا فاسد شده، جزو اینگونه فضولات به حساب می­آیند.

3- مواد واکنش دهنده و موثر: در سایر فضولات که تا حدودی در پسماند­های بیمارستانی قابل تشخیص هستند. از فضولات شیمیایی بی خطر می توان قندها، اسید­های آمینه و برخی از نمک­های آلی و معدنی را نام برد. اسید­های آمینه و نمک­های شیمیایی نظیر نمک­های سدیم، منیزیم، کلسیم، اسید لاکتیک، انواع اکسید­ها، کربنات­ها، سولفات­ها و فسفات­ها قسمتی از مواد زائد شیمیایی هستند

 

2-پسماندهای عفونی[2]

پسماندهای عفونی، حداقل شامل مواد زائد آزمایشگاهی، نظیر محیط­های کشت و مواد زائد بخش­های جراحی و کالبد شکافی و بخش­های ایزوله می­باشند که بیماران عفونی در آن بستری می­گردند. پسماند­هایی که از بخش­های همودیالیز بیماران به دست می­آید  مثل فیلتر­ها ولوله­ها، حوله­های یکبار مصرف ، روپوش­ها و دستکش­ها و غیره) و نیز مواد زائد حیوانات تلقیح شده در زمره این گروه زائدات قرار دارند.پسماند­های عفونی ، زائداتی هستند که قادرند حداقل یک بیماری عفونی را منتقل سازند به دلیل اینکه روش قابل قبول برای عفونی بودن این گونه زائدات در دست نیست ، مراکز قانونی اینگونه مواد را بر حسب اینکه از کجا و با چه محتویاتی تولید می شوند، شناسایی و تعریف می­کنند. بر این اساس حداقل 3 درصد و حداکثر 90 درصد زائدات بیمارستانی را مواد زائد عفونی تشکیل می­دهند(عمرانی ،1369).

مرکز پیشگیری و کنترل بیماری[3] پنج نوع پسماند بیمارستانی را عفونی تلقی می کنند که شامل پسماند­­های میکروبیولوژیک، پاتولوژیک، لاشه حیوانات آلوده، خون واشیاء نوک تیزمی باشند(اصل سلیمانی، 1379.(

یکی از کامل­ترین نظریه­ها در این خصوص توسط Liberman  ارائه شد وی پسماندهای عفونی را  در 12 نوع مشخص طبقه بندی کرده است(کریم زادگان ،1375).

1) پسماند بخش های ایزوله

بـیـمـاران ایـن بـخـش بـه دلـیـل داشتن بیماری عـفـونـی قـابـل انـتقال، از سایر بیماران مجزا شده‌اند. بدیهی است از نظر انتقال ویروس ایدز و هپاتیت B مراقبت های لازم در دفع پسماند های خونین و مایعات بدن بیماران بستری در بیمارستان­هـا و بـخـش هـای ایـزوله ضرورت کامل دارد .

متن کامل در سایت امید فایل 

2)  پسماند محیط­های کشت و دیگر عوامل عفونی

ایـن مـواد از آزمایشگاه­های تـشخیـص طـبـی‌، آزمایـشگاه­هـای پـاتـولـوژی و مـیـکـروب­شـنـاسـی و تـحـقـیـقـاتی تولید می شوند که شامل کشت های تهیه شده از نمونه های اخذ شده از بیماران است. نمونه های نگهداری شده برای تـحـقـیق و زایدات فرآورده­های معین دارویی، قـسمت دیگری از این مواد زاید عفونی قلمداد می شوند.

3)  فرآورده­های خونی

ایـن گـونـه زایـدات تـوسط بـانک­های خون، آزمایـشگاه­های تشخیص طبی، مراکز دیالیز و شرکت­های دارویی تولید می­شوند. این مواد به طـور بالقوه عفونی بوده و امکان وجود عوامل بـیماری­زا در آن‌هـا بـسـیار زیاد است. این مواد مـمکن است  علاوه بر ویروس ایدز و هپاتیت، سایر بیماری­های قابل انتقال به وسیله خون نظیر مالاریا سرخجه مادرزادی و غیره را منتقل کنند.

4) پسماند ناشی از اعمال جراحی و کالبد شکافی

پسماند کـه در جـریـان عـمـل جـراحی و کـالـبد شکافی به دست می آید همراه با عوامل بـیـمــاری­­زا بـه عـنـوان مـواد زایـد عـفـونـی تـلـقـی مـی‌شوند. از دیدگاه مراقبت­های جهانی تمام مـواد زایـد را کـه در تـمـاس بـا خـون و جریان خـون هستـد باید به عنوان پسماند عفونی تلقی کرد.

5)  پسماندهای آلوده آزمایشگاهی

ایـــن دسـتـه از پسماندها، ظــروف کـشــت و وسـایـلـی را  که برای تهیه محیط کشت و انتقال آن‌ها به کار می­رود شامل می­شوند. بدیهی است پـارچـه­هـایـی که در تماس با محیط­های کشت هستند نیز آلوده هستند. در هر صورت مواد زاید  آزمایشگاهی شامل تمام مواد زایدی هستند که در تماس با عوامل بیماری زا بوده و ممکن است حاوی کشت‌ها و نمونه‌های آزمایشگاهی آلوده باشند.

6)  وسایل آلوده نوک تیز و برنده

مثل سوزن ها و سرنگ ها، شیشه های شکسته، چاقو­های جراحی و نظایر آن­ها .

7) پسماند بخش دیالیز

این مواد زایداتی هستند که در اثر تماس با خون بیماران همو­­دیالیز به وجود آمده و شامل وسایل، و ابزار و موادی هستند که به علت مصرف در این بخش ایجاد می شوند.

8) پسماند­­های آلوده بخش نگهداری حیوانات

ایـن مواد شامل لاشه و قسمت های مختلف آلوده حیواناتی است که جهت انجام آزمایش­های مختلف تحقیقاتی در معرض عوامل بیماری زا قرارمی گیرند.

9) پسماندهای بیولوژیک و دارویی

ایــن پسماندها شـامل واکسن­هـا و سایر مـواد زایـدی هستند که در جریان تـولـیـد فـرآورده‌هـای بـیولوژیک شرکت­های دارویی تولید می­شوند. این مواد به علت عدم استاندارد بودن یا گذشت تاریخ مصرف و خروج از رده به بازار، دور ریخته می­شوند. بیمارستان­ها و مراکز تحقیقاتی، بیولوژیک، کلینیک­ها، داروخانه­ها و غیره منبع اصلی مـواد زایـد بـیـولـوژیـک مـخـاطـره آمـیـز هـسـتـنـد. از جـمـلـه خـصـوصـیـات مـهـم مواد زاید بیولوژیک، قدرت آلوده سازی، عفونت زایی و ایجاد مسمومیت برای موجودات زنده است. مواد زایدی که در این گروه قرار می گیرند عبارتند از : بافت­های بدخیم حاصل از جراحی، مواد آلوده مثل سوزن­ها، باند­­ها و... مواد زاید بـیولوژیک به عنوان محصول فرعی حاصل از فرآیند­های بیولوژیک یک کارخانه نیز می‌تواند باشد.

10) پسماند غذایی وسایر فرآورده های آلوده

این مواد زاید شامل مواد غذایی آلوده(پس مانده غذایی بیماران عفونی)، داروها و مواد بهداشتی که آلوده و غیر قابل مصرف تشخیص داده شده اند، هستند .

11) لوازم و ابزار آلوده

وسـایـلـی که در آزمایشگاه های پزشکی و میکروبیولوژی و تحقیقاتی که با عوامل عفونی در تماس بوده و در تولید وآزمایش فرآورده­های دارویی، آلوده  می­شوند در این گروه قرار می­گیرند. اگر قرار است این وسایل ضد عفونی شده و مجدداً مورد استفاده قرار گیرند، دقت لازم در خصوص رفع آلودگی از آن­ها ضروری است .

12) پسماند­های پاتولوژیک

نسوج، اعضاء و قسمت هایی از بدن انسان که در عمل بیوپسی، اتوپسی و اتاق­های عمل جراحی برداشته می­شوند، اصطلاً پسماند­های پاتولوژیک خوانده می­شوند. این پسماند­ها به دلیل امکان وجود عوامل بیماری­زا بالقوه، ایجاد بیماری می­­کنند.

با توجه به این موضوع  طبقه بندی­های مواد زاید عفونی که توسط  مرکز کنترل بیماری پیشنهاد شده است به شرح زیر است:
1- مواد زائد آزمایشگاهی میکروبیولوژی
2- مواد زائد پاتولوژیک
3- نمونه های خون و فرآوردهای خونی
4- مواد تیز و برنده
5- مواد زاید بخش­های ایزوله

قابل توجه است طبقه بندی پسماند عفونی توسط  EPA[4] به قرار زیر است:
1- مواد زائد بخش­های ایزوله
2-کشت های میکروبی و مواد بیولوژیک مربوطه
3-خون و فرآورده­های خونی
4- مواد زائد پاتولوژیک
5-مواد تیز آلوده
6-لاشه حیوانات، اعضاء بدن و ملافه­های آلوده
7- مواد زائد حاصل از جراحی و کالبد شکافی
8- ضایعات آزمایشگاهی آلوده
9- ضایعات واحد دیالیز
10- مواد تیز استفاده نشده
پسماند­های عفونی از منابع متعددی تولید می­شوند به طورکلی 90-3 درصد پسماند­های بیمارستان می­توانند عفونی باشند.

بـر اساس تحقیقات به عمل آمده در سایر کشورها مشخص شده است که معمولا 15-10 درصد از پسماند­های بیمارستانی را پسماند­های عفونی تشکیل می­دهند .(Mohamed, 2009)

  • پسماندهای بیولوژیکی ودارویی[5]

این زائدات شامل واکسن­ها و سایر مواد زائدی هستند که در جریان تولید فرآورده­های بیولوژیکی شرکت های دارویی تولید می­شوند . این مواد به علت عدم استاندارد بودن یا گذشت تاریخ مصرف و خروج از رده به بازار، دور ریخته می­شوند. بیمارستان­ها منبع اصلی مواد زائد بیولوژیکی مخاطره آمیز می­باشند. از جمله خصوصیات مهم مواد زائد بیولوژیکی، قدرت آلوده سازی، عفونت زایی وایجاد مسمومیت برای موجودات زنده می­باشد. مواد زائدی که در این گروه قرار می­گیرند عبارتند از: بافت­های بدخیم حاصل از جراحی، مواد آلوده مثل سوزن­ها، باند­ها و غیره می­باشند (WHO,  1999).

  • پسماندهای ژنوتوکسیک[6]

پسماندهای ژنوتوکسیک به شدت خطرناک هستند و ممکن است خصوصیات ایجاد جهش سلولی و سرطان زایی داشته باشند. این پسماندها مشکلات ایمنی جدی به وجود می‌آورند. این مشکلات هم درون بیمـارستان و هم پس از دفع پسماندها در بیرون از بیمارستان می‌تواند وجود داشته باشد و باید مورد توجه خاص قرار داشته ‌باشند. آن­ها می‌توانند دارای دارو­های سایتوتوکسیک معین، سایتوتوکسیک، مواد شیمیایی و مواد پرتوساز باشند، داروهای سایتوتوکسیک که مواد اصلی این مقوله را تشکیل می‌دهند، می‌توانند بعضی سلول­های زنده را بشکند یا رشد آنها را متوقف کنند. این داروها برای شیمی درمانی سرطان­ها به کار می‌روند. دارو­های سایتوتوکسیک بیشتر اوقات در بخش­های تخصصی مانند بخش سرطانی شناسی و واحدهای پرتو درمانی مصرف می‌شوند، که نقش اصلی آنها درمان سرطان است(WHO, 2005).

  • پسماندهای محتوی فلزات سنگین[7]

پسماندهای محتوی فلزات سنگین یک زیر رده از پسماند­­های شیمیایی خطرناک و به طور معمول به شدت سمی‌اند. پسماندهای دارای جیوه به طور مشخص از نشت تجهیزات شکسته شده بالینی به وجود می‌آیند. جیوه‌های پخش شده از چنین دستگاه­هایی تا حد ممکن باید جمع‌آوری شوند. پسماندهای دارای کادمیوم عمدتاً از باتری‌های دورریخته و شکسته به وجود می‌آیند. برخی « پانل‌های تقویت شده با چوب» با مقداری سرب هنوز هم به عنوان ضد نفوذ کردن پرتوهای X و در بخشهای تشخیصی به کار می‌روند(WHO, 1999).

شایان ذکر است که در یک تـقـسـیـــم بــنـــدی متداول در آسیا، مـــواد زایـــد ویـــژه بیمارستانی شامل  6‌گروه زیر هستند:

1) مـواد زائد آنـاتـومـیـک، شامل مواد زاید اطـاق عـمـل، مـواد زایـد اطـاق زایـمـان، اعـضاء و  اندام­های قطع شده، جنین مرده و جفت و مواد آناتومیک ناشی از جراحی­های سطحی است .
2) مــواد زائد بـیــولــوژیــک حــاصـل از تـمـام بخش‌ها شامل:
الف)  پارچه های آغشته به الکل و اتر و خون.
ب) اجــســـام یـــک بـــار مــصــرف فـلــزی ، نـظـیــر سرنگ، سوزن های تزریق زیر جلدی، تیغه های چاقوی جراحی، اجسام پلاستیکی مثل ظروف ادرار، لـــولـــه­هـــای پلاستیکی، بطری­های پلاستیکی ، سرنگ و ماسک و دستکش.
بـسـتـه بـنـدی مـثـل ظـروف شـیشه­ای سرم خون ، بطری های شیشه داروها، انواع آمپول ها، کارتون کاغذ و جعبه‌های دارو .
3)‌ مواد زائد ویژه مثل : فیلترهای دیالیز کلیه، گچ شکسته بندی و قالب گیری .
4) ‌مواد زائد بخش رادیولوژی، آزمایشگاه‌های شیمیایی و باکتریولوژی

5)‌ مواد زائد رادیو اکتیو.
و ) ‌مواد زائد دارویی(دریاباری،1379 ).
2) Chemical waste

1) Infection waste

 2) Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

1) Environmental Protection Agency

2) Medication Waste

1) Genotoxic Waste

2) Heavy Metals Waste

برای دیدن جزئیات بیشتر ، خرید و دانلود آنی فایل متن کامل با فرمت ورد می توانید به لینک زیر مراجعه نمایید:

 دانلود از لینک زیر

دانلود پایان نامه ارشد:بررسی پسماندهای بیمارستانی

Related posts:

پاسخ دهید