پایان نامه با موضوع رقابت پذیری، رقابت بازار، صنایع غذایی، بورس اوراق بهادار

بازارهای بین المللی از مهمترین ابعاد رقابت پذیری است (کریمی هسینچه، 1386).
برخی رقابت پذیری را یک پدیده کلان اقتصادی می دانند. دیدگاهی دیگر رقابت پذیری را محصول وفور نیروی کار و ارزان بودن دستمزدها در کشور می داند.
اخیراً بسیاری از دیدگاه ها، رقابت پذیری را به شدت تحت تأثیر سیاست های دولت می دانند. همچنین برخی دیگر، رقابت پذیری را توانایی وادار کردن مشتری به انتخاب پیشنهادهای سازمان در مقابل رقبا تعریف کرده اند. با بررسی همه تعاریف فوق، مشخص می شود که هر یک از آن ها به بیان یکی از ابعاد موثر بر رقابت پذیری کشورها در صنعتی خاص می پردازد.
سازمان ها برای اداره کسب و کار خود به اطلاعات درباره محیط نیاز دارند، گاهی سازمان ها به جای آنکه به اطلاعات کلی توجه کنند، تنها به نوسانات جزئی محیط می پردازند و تنها به اطلاعات در دسترس اکتفا می کنند. یکی از این اطلاعات، نوسانات سود است که از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
مطالب ارائه شده در این فصل در راستای بیان کلیات تحقیق بوده و مختصری از چرایی و چگونگی انجام تحقیق ارائه می گردد. لذا ابتدا به بیان مسئله تحقیق و اهمیت و ضرورت انجام این تحقیق پرداخته می شود سپس مباحثی چون فرضیات تحقیق، ابزار تحقیق، روش گردآوری داده ها، محدودیتهای تحقیق، قلمرو زمانی، قلمرو مکانی و استفاده از نتیجه این تحقیق، شرح واژگان و اصطلاحات بیان می گردد. هدف از این بخش آشنایی با چرایی انجام تحقیق و نحوه ی انجام آن می باشد.
1-1- بیان مسئله
در دنیای امروز که شاهد تغییر های وسیع و اساسی در اقتصاد دنیا هستیم رقابت پذیری به عنوان یک موضوع کلیدی در سطح دنیا مطرح است و از آن به عنوان وسیله ای برای دستیابی به رشد اقتصادی قلمداد می شود. یکی از ویژگی های شرکت های موفق، مزیت رقابت پذیری است و در عین حال ویژگی های بارز شرکت های نا موفق، عدم بهره مندی از این مزیت است (کایات و گادلوپ، 2009). اسمیت (1995) با دیدگاهی جهانی، رقابت پذیری سازمان ها را در نحوه عملکرد و روش های کاری، متفاوت از هم می داند. او شرکت های کلاس جهانی را نسبت به دیگر شرکت ها، از ویژگی های مشترکی به منظور ارتقای رقابت پذیری، برخوردار می داند. اسمیت با تشکیل دادن بازار رقابتی محصول به عنوان چارچوب مناسب برای اثر بخشی در منابع و در پی آن تأثیر بر روی مدیریت غیر کارا موفق بود (گیرود و مولر، 2009). مچلپ (1967) استدلال می کند که محیطی برای مدیریت غلط در یک بازار رقابت کامل وجود ندارد، زیرا تمام شرکت های غیر مؤثر سریعاً از بازار خارج می شوند. هدف اصلی شرکت ها با افزایش شدت رقابت میان آنها، تعریف استراتژِی هایی است که بنگاه را به بالاترین سطح عملکرد در نتیجه سودهای بالا برساند. مدیریت سود زمانی رخ می دهد که مدیر برای گزارشگری مالی از قضاوت شخصی خود استفاده می کند و این کار باعث گمراه کردن برخی از صاحبان سهام درباره عملکرد واقعی اقتصادی و یا برای تأثیر در نتایج قراردادهایی انجام می دهد که به ارقام حسابداری گزارش شده بستگی دارند (گاتمن و همکاران، 2006). مدیرانی که به طور مداوم خود را کارا می دانند، برای کارا نشان دادن خود، نه تنها به سود حسابداری تغییر یافته عمدی نیاز دارند، بلکه مجبورند در بازار واقعی نیز اعمال نفوذ کنند .چرا که تنها راه بقا و دوام شرکت ها در بازار، توان رقابت کردن با دیگر رقبا در صنعتی است که در آن فعالیت می کنند. شرکت ها در نتیجه این رقابت ممکن است به دلایل مختلفی با توجه به عدم توان رقابت دست به اقداماتی از قبیل مدیریت کردن سود بنماید (بگنولی و واتس، 2007 و کدیا و فیلیپون، 2009).
با توجه به تحقیقات انجام شده در موضوعات مرتبط همچون پاول (2009) که حاکی از این است که رقابت بازار تأثیر منفی بر کیفیت سود دارد و همچنین در تحقیقی دیگر چنگ و همکاران (2011) بیان کردند که ارتباط مثبتی میان رقابت بازار محصول و کیفیت سود شرکتها وجود دارد. بنابراین احتمال این می رود که بین رقابت بازار و نوسان های سود نیز ارتباط وجود داشته باشد که این نیازمند آزمون است تا نتایج آن مشخص شود.
در این پژوهش برای بررسی تأثیر رقابت پذیری بر نوسان های سود شرکت های صنایع غذایی از مدل پورتر استفاده می شود.
طیق مدل پورتر، محیط رقابتی صنعت توسط تقابل پنج نیروی نسبتاً با ثبات که در همه صنایع مشترک اند، اما با توجه به ویژگی های اقتصادی و تکنولوژیکی هر صنعت متفاوتند، تعیین می شود.
تقابل این نیروها سودآوری بلند مدت یک صنعت را تعیین می کند. ویژگی و شدت این نیروها به ساختار و ویژگی های اقتصادی و تکنیکی هر صنعت بستگی دارد. این پنج نیرو عبارتند از : تهدید ورود رقبای جدید، شدت رقابت میان رقبای موجود، تهدید ورود محصولات جانشین، قدرت چانه زنی خریدار، قدرت چانه زنی تأمین کننده.
دلایل بیان شده انگیزه اصلی برای انجام پژوهش حاضر را فراهم کرده است.

1-2- اهمیت و ضرورت پژوهش
امروزه نوسان های سود یکی از موضوعات بحث برانگیز و جذاب در پژوهش های حسابداری و مدیریت مالی به شمار می رود. به دلیل اینکه سرمایه گذاران به عنوان یکی از فاکتورهای مهم تصمیم گیری به رقم سود توجه خاصی دارند، این پژوهش از جنبه رفتاری، اهمیت خاص خود را دارد. پژوهش ها نشان داده است که نوسان کم و پایدار سود حکایت از کیفیت بالای آن دارد(ابراهیمی کردلر و همکاران ،88). به این ترتیب، سرمایه گذاران با اطمینان خاطر بیشتر در سهام شرکتهایی سرمایه گذاری می کنند که روند سود آنها با ثبات تر است.
از جمله نتایج مورد انتظار این پژوهش می توان به ایجاد درک و آگاهی جدیدی از تاثیر رقابت بازار بر نوسان های سود و همچنین ارائه پیشنهاداتی برای بهبود سود شرکتها با استفاده از رقابت پذیری در سطح بین الملل نام برد.
1-3- اهداف پژوهش
عمده پژوهش های انجام شده در مورد نوسان های سود و هموارسازی آن در کشورهای توسعه یافته انجام شده است. انجام پژوهش های مشابه در ایران و بررسی عوامل موثر از دیدگاه های دیگر می تواند ادبیات این موضوع را غنی تر سازد. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر رقابت بازار بر نوسان های سود شرکتهای صنایع غذایی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران و ارائه اطلاعات مفید به سهامداران، سرمایه گذاران، کارگزاران، تحلیلگران مالی و مدیران بنگاه های صنعتی می باشد. در این پژوهش عواملی همچون حمایت دولت، تعداد رقبا و … مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

1-4- سوال های پژوهش
پرسش های اصلی :
آیا رقابت بازار و قیمت کالا با یکدیگر ارتباط دارند؟
آیا برند کالا در رقابت بازار تأثیر دارد؟

1-5- فرضیات پژوهش
فرضیه ی اصلی :
رقابت بازار بر نوسان های سود شرکت ها تأثیر دارد.
فرضیه های فرعی :
از دیدگاه مدیران بنگاه های صنعتی، رقابت بازار بر نوسان های سود شرکت ها تأثیر دارد.
از دیدگاه اقتصاد دانان، رقابت بازار بر نوسان های سود شرکت ها تأثیر دارد.
از دیدگاه حسابداران، رقابت بازار بر نوسان های سود شرکت ها تأثیر دارد.
1-6- متغیرهای پژوهش
متغیر های مستقل:
وضعیت سیستم توزیع محصولات صنعت
حمایت دولت از صنعت
تعداد تأمین کنندگان
محصولات جایگزین
تعداد رقبا
تعداد مشتریان عمده

متغیر وابسته: نوسان های سود

1-7 – کلیات روش تحقیق
این پژوهش از نظر ماهیت و اهداف از نوع پژوهش های کاربردی می باشد چرا که با استفاده از نتایج تحقیقات بنیادی به منظور بهبود و به کمال رساندن رفتارها، ابزارها، وسایل، تولیدات، ساختارها و الگوهای مورد استفاده جوامع تحقیقاتی انجام می شود. همچنین این پژوهش با توجه به عدم کنترل کلیه متغیرهای مربوط نمی تواند از نوع پژوهش های تجربی محض باشد اما با توجه به تجزیه و تحلیل اطلاعات گذشته، این پژوهش از نوع پژوهش های نیمه تجربی است. ونیز با توجه به اینکه هدف این پژوهش بررسی تأثیر رقابت بازار بر نوسان های سود شرکت ها است لذا، از نوع تحلیل همبستگی و رگرسیونی می باشد. این پژوهش دارای یک متغیر وابسته و چندین متغیر مستقل است که میزان اثر این متغیرهای مستقل در متغیر وابسته از طریق آزمون فرض های رگرسیون مشخص می شود. بر این اساس تعدادی از شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران (شرکت های صنایع غذایی و آشامیدنی) با توجه به معیارهایی انتخاب شده و داده های مربوط به آن ها در طول سال های 1387 تا 1391 جمع آوری می شود و پس از محاسبه و برآورد متغیرهای اساسی تحقیق، رابطه این متغیرها مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.
جامعه آماری
با توجه به تعداد بسیار زیاد واحدهای اقتصادی و پراکندگی آنها در کشور ، جامعه آماری پژوهش برای آزمون فرضیه ها، اقتصاد دانان، حسابداران و مدیران شرکت های صنایع غذایی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در فاصله زمانی 1387 تا 1391می باشد، که با استفاده از نمونه گیری به روش هدفمند برگزیده می شوند.

روش نمونه گیری
نمونه آماری به روش هدفمند و با در نظر گرفتن قلمرو مکانی و زمانی پژوهش بر اساس معیارهای زیر انتخاب شده است:
شرکت ها باید در طول سال مالی تداوم فعالیت داشته باشند.
سال مالی شرکت ها به اسفند ماه ختم شود.

روش های گردآوری اطلاعات
در این پژوهش گردآوری اطلاعات در دو مرحله انجام می شود. در مرحله اول برای تدوین مبانی نظری پژوهش از روش کتابخانه ای ( کتب و مجلات تخصصی فارسی و لاتین)، اینترنت و سایت های قابل استناد و در مرحله دوم، از روش میدانی برای گردآوری داده های مورد نظر، علاوه بر نرم افزار ره آورد نوین از مصاحبه و پرسشنامه (جهت جمع آوری اطلاعات از خبرگان شامل اقتصاد دانان، حسابداران و مدیران بنگاه های صنعتی ) استفاده می شود. سپس برای آماده سازی اطلاعات از نرم افزار spss استفاده می شود.

تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها :
برای تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه ها لازم است ابتدا ماهیت متغیر تحقیق را بشناسیم، سپس با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی آن را مورد ارزیابی قرار دهیم. در بخش آمار توصیفی، برای تجزیه و تحلیل داده ها از شاخص های مرکزی همچون میانگین و میانه و شاخص های پراکندگی انحراف معیار، چولگی و کشیدگی استفاده می شود. همچنین چون در هر پژوهش میدانی با استفاده از ابزار پژوهش داده های متناسب با فرضیات و سؤالات پژوهش گردآوری شده برای تخمین ضرایب متغیرهای مستقل معادله رگرسیون با استفاده از آمار استنباطی به تخمین آنها می پردازیم. معنی دار بودن معادله رگرسیون با استفاده از آماره F صورت می پذیرد و از آزمون t برای آزمون فرضیه ها استفاده می شود. در این تجزیه و تحلیل ها از نرم افزار Spss استفاده می شود.

1-8- قلمرو زمانی و مکانی تحقیق
قلمرو زمانی: به لحاظ زمانی شرکتهای صنایع غذایی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار از تاریخ 1/1/1387 تا 29/12/1391 مورد استفاده قرار می گیرد.
قلمرو مکانی: شرکتهای صنایع غذایی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است.

1-9- تعریف واژهها و اصطلاحات تخصصی : رقابت پذیری : قابلیت ها و توانمندی هایی است که یک شرکت، صنعت، منطقه و کشور از آن بهره مندند و می توانند آنها را حفظ کنند تا در صحنه بین المللی توانایی افزایش سهم بازار ،سود دهی بالا ، برای یک دوره طولانی را داشته باشند (عسگری، 1388).
نوسان سود : نوسان سود میزان تغییرات سود در طول زمان است. نوسان سود به معنای عدم استمرار (تکرار پذیری)سود جاری است.
تعداد رقبای تجاری : تعداد افراد حقیقی یا حقوقی که برای کسب موفقیت در بازار در تلاش هستند.

صنعت : عبارت است از گروه شرکت هایی که محصولات آن ها جایگزین نزدیکی برای هم می باشد (پورتر 1384، ص 43).

جمع بندی فصل
در ابتدا به بیان مسأله پرداختیم و اهمیت رقابت پذیری را در دنیای امروز بیان نمودیم. سپس اهمیت و ضرورت سود و تغییرات آن بیان شد و در ادامه هدف خود را که در اختیار گذاشتن اطلاعاتی در مورد عوامل تأثیر گذار رقابت پذیری بر سود و درجه اهمیت آن ها برای مدیران بنگاه های صنعتی، سهام داران و… بود را بیان نمودیم

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *