منبع تحقیق با موضوع
هزینه نگهداری، بهای تمام شده، ارزش افزوده پایان نامه ها

استفاده قرار خواهند گرفت. همچنین موجودی کالا به دارییهای که ماهیت مصرفی دارند و به طور غیر مستقیم در جهت فعالیت واحد تجاری مصرف می‌شوند، اطلاق می‌گردد (نوروش،1385)
2-3-2- اهمیت موجودی کالا
شناسائی و ارزیابی صحیح موجودی مواد و کالا برای واحد تجاری از اهمیت خاصی برخوردار است زیرا نحوه سنجش و ارائه موجودی‌ها مواد و کالا اثار با اهمیتی در شناسای سود و زیان و وضعیت مالی واحد تجاری دارد (همتی،1385) و موجودی کالا از نظر ریالی، یکی از مهم‌ترین دارییهای موجود در ترازنامه شرکت‌های تولیدی و بازرگانی است.به علاوه بهای تمام شده کالای فروش رفته یکی از مهم‌ترین هزینه‌های اغلب شرکت‌های محسوب می‌شود (نوروش،1385) و همچنین موجودی‌ها دارایی دیگری است که نیازمند توجه دقیق مدیریت واحد تجاری – تولیدی می‌باشد. موجودی‌ها دو ویژگی مهم دارد که این ویژگی‌ها، بذل توجه خاص و همچنین طرح ریزی آن الزامی می‌کند. ویزگی اول، صرف مقدار معتنابهی از منابع واحد تجاری – تولیدی در موجودی‌هاست ویزگی دوم گردش موجودی‌هاست که بر خلاف دارییها ی غیر جاری،به طور مداوم مصرف و مجددا جایگزین می‌گردد. در واحدهای تجاری نیز اقلام مختلف موجودی‌ها به فروش می‌رسد و سپس اقلام جدید خریداری و جایگزین آن می‌گردد.
2-3-3- طبقه بندی موجودی‌ها
طبقات موجودی که در ترازنامه گزارش می‌شوند وب‌های تمام شده این طبقات موجودی کالا به فعالیت‌های عملیاتی عادی شرکت بستگی دارد. شرکت‌های بازرگانی، معمولا کالا را به منظور فروش مجدد به مشتریان، به شکل عمده و خرده فروشی خریداری می‌کنند
در مقابل در شرکت‌های تولیدی به جای خرید کالاهای ساخته شده به منظور فروش مجدد،خود راسا به ساخت کالاهایی که فروخته خواهد شد،اقدام می‌نمایند. در نتیجه،این شرکت‌ها معمولا از سه نوع موجودی کالا استفاده می‌کنند که هر یک از آنها به مرحله ای از فرایند تولید مربوط می‌باشند: مواد خام،کالای درجریان ساخت، کالای ساخته شده.
الف- مواد خام: شامل کالاها و موادی است که هنوز وارد فرایند تولید نشده‌اند. اما نهایتا به صورت بخشی از محصول تولید شده درخواهند آمد.
ب- موجودی کالای در جریان ساخت
شامل واحدهای موجود در فرایند تولید است که برای تکمیل شدن هنوز باید کارهایی روی آن صورت گیرد. بهای تمام شده موجودی کالای در جریان ساخت معمولا شامل بهای تمام شده مواد اولیه به کار رفته در محصول نیمه ساخت، دستمزدی که برای تکمیل محصول مستقیما جذب می‌شود و علاوه براین شامل سربار تولید قبل از تعیین مبلغ موجودی کالا در جریان ساخت می‌باشد.
ج- موجودی کالای ساخته شده
شامل واحدهایی است که تکمیل شده‌اند ودر پایان دوره حسابداری،در انتظار فروش به سر می‌برند بهای تمام شده کالای ساخته شده شامل بهای تمام شده مواد اولیه و دستمزدی که مستقیما به محصول تکمیل شده قابل ردیابی است. به علاوه این بها شامل سربار تولید متحمله طی فرایند تولید نیز می‌باشد.
2-3-4-جمع هزینه‌های مربوط به موجودی‌ها
تصمیم گیری درباره موجودی‌ها، تحت تاثیر هزینه‌های سفارش، نگهداری و فقدان موجودی‌های کافی قرار می‌گیرد. هریک از این هزینه‌ها با ذکر مثال‌هایی در زیر تشریح می‌گردد.
هزینه سفارش موجودی‌ها شامل اقلام زیر است.
هزینه بدست آوردن فهرست‌ها قیمت‌ها و آخرین قیمت‌های فروشندگان
هزینه تهیه و به تصویب رسانیدن سفارش خرید
هزینه فعالیت‌های دریافت و مقابله کالای تحویلی با سفارش
هزینه نگهداری موجودی‌ها شامل اقلام زیر است:
هزینه تامین مالی وجوه صرف شده در موجودی‌ها
هزینه‌های سوخت، روشنایی و استهلاک تسهیلات انبار
هزینه جابجا کردن موجودی‌ها
هزینه بیمه موجودی‌ها
هزینه فاسد شدن، نابابی و از بین رفتن موجودی‌ها
هزینه‌های پرسنلی انبار
هزینه فقدان موجودی‌های کافی شامل موارد زیر است:
هزینه فرصت از دست رفته ناشی از فروش‌های از دست رفته
هزینه اجرای عملیات تولیدی با کارآئی کم
هزینه جایگزینی مواد اولیه بالنسبه گران
هزینه جرائم ناشی از عدم اجرای به موقع قراردادها
از میان هزینه‌های سه گانه مشروح بالا، هزینه‌های سفارش و نگهداری موجودی‌ها، در محاسبه با صرفه‌ترین مقدار سفارش و هزینه فقدان موجودی‌های کافی در تعیین حد تجدید سفارش مورد استفاده قرار می‌گیرد.
با صرفه‌ترین مقدار سفارش79 که با اختصار EOQ نامیده می‌شود، مقدار سفارش یک قلم معین از موجودی‌ها است که موجب تحمل کمترین هزینه در طول دوره مالی می‌گردد. همان گونه که قبلا گفته شد، هزینه‌هایی که برای تعیین با صرفه‌ترین مقدار سفارش مد نظر قرار می‌گیرد هزینه سفارش و هزینه نگهداری است. با صرفه‌ترین مقدار سفارش، برای هر یک از اقلام موجودی به طور جداگانه و با توجه به پارامترهای مربوط محاسبه می‌شود.
با صرفه‌ترین مقدار سفارش برای یک قلم معین از موجودی‌ها هنگامی بدست می‌آید که مجموع هزینه‌های دو گانه مشروح بالا، حداقل گردد. این حداقل نیز مقارن با مقداری از سفارش است که در آن، جمع هزینه سفارش مساوی جمع هزینه نگهداری باشد.
هنگامی که مقدار کالا در هر بار سفارش کم باشد، جمع هزینه سفارش در یک دوره مالی در سطحی نسبتاً بالا قرار می‌گیرد زیرا تعداد دفعات سفارش زیاد می‌شود. اما از آنجایی که اقلام نگهداری شده به عنوان موجودی به طور متوسط کم است، جمع هزینه نگهداری نیز بالنسبه کم خواهد شد. بر
عکس، هنگامی که مقدار کالا در هر بار سفارش زیاد است، جمع هزینه سفارش کم و جمع هزینه نگهداری زیاد خواهد گردید. منحنی مجموع هزینه‌های سفارش و نگهداری، در نقطه تقاطع منحنی‌های جمع هزینه سفارش و جمع هزینه نگهداری، حداقل است که معرف نقطه با صرفه‌ترین مقدار سفارش یا EQO است. کلیه مقادیر واقع در طرفین این نقطه (EQO)، موجب تحمل مجموع هزینه بیشتری می‌گردد.
برای یافتن نقطه EQO چند روش وجود دارد. روش اول آزمون خطا80 است که در آن ابتدا مجموع هزینه‌ها در مقادیر مختلف سفارش محاسبه و سپس به طور تقریبی مقدار EQO که کمترین مجموع هزینه را داشته باشد انتخاب می‌گردد. این روش وقت گیر است و از دقت کافی نیز برخوردار نیست. روش دوم، انعکاس منحنی‌های هزینه سفارش و هزینه نگهداری در یک نمودار و یافتن نقطه حداقل جمع هزینه به طور نظری است. علیرغم کمکی که این گونه نمودارها به درک مفاهیم مدل می‌کند، اما روشی عملی و دقیق محسوب نمی‌شود.
روش سوم، روش ریاضی و دقیق EQO نام دارد. طرز محاسبه با صرفه‌ترین مقدار سفارش و پارامترهای این مدل به شرح زیر است:
A، مقدار مورد نیاز یک قلم کالای معین در طول دوره مالی؛
P، هزینه یک بار سفارش؛
U، بهای تمام شده یک واحد کالا؛
I، هزینه نگهداری که به شکل درصدی از بهای تمام شده یک واحد کالا بیان می‌گردد؛
TC، مجموع هزینه‌های سفارش و نگهداری کالا؛
Q، با صرفه‌ترین مقدار سفارش یا EQO.

TC= A^((3) )/Q×P+UI × Q^((2) )/2
=〖APQ〗^(-1)+UI × Q/2

چنانچه مشتق اول تابع محاسبه و مساوی صفر قرار داده شود، نقطه می نیمم یا حداقل مجموع هزینه‌ها بدست می‌آید. ضمناً چون مشتق دوم تابع مزبور مثبت است، مسلم می‌شود که نقطه بدست آمده می نیمم است:
dTC/dQ= -〖APQ〗^(-2)+UI/2=0
AP/Q^2 =UI/2
UIQ2=2AP
Q^2=2AP/UI
Q=√(2AP/UI)
مدل بدست آمده بالا، یک معادله ریاضی است که رابطه بین هزینه سفارش، هزینه نگهداری و مقدار سفارش را بیان می‌کند. این مدل بر چند فرض مهم به شرح زیر، مبتنی است:
1. تقاضا برای کالای مورد بررسی معلوم و مقدار آن در طول دوره مالی ثابت است.
2. هزینه‌های سفارش و نگهداری اقلام کالا نیز معلوم و در طول دوره مالی ثابت است.
3. ظرفیت تولید یا نگهداری موجودی‌ها نامحدود است.
علیرغم مفروضات محدود کننده بالا، مدل EQO اطلاعات مفیدی را برای طرح ریزی موجودی‌ها و تصمیم گیری در مورد سفارش‌ها فراهم می‌کند.
2-3-5- مدیریت به موقع موجودی‌ها
در سیستمهای سنتی تولید، موجودی‌هایی از مواد خام و قطعات، کالاهای نیم ساخته و کالاهای آماده فروش نگهداری می‌شود تا در مقابل امکان در دسترس نبودن اقلام مورد نیاز، ایمنی لازم وجود داشته باشد. اما در سالهای اخیر مدیران و واحدهای صنعتی پی برده‌اند که نگهداری موجودی‌های ایمنی هزینه قابل توجهی را در بر دارد. زیرا نگهداری موجودی‌ها موجب مصرف منابع ارزشمند می‌شود و هزینه‌های مخفی را ایجاد می‌کند. بنابراین، بسیاری از واحدهای تولیدی در کشورهای صنعتی، نحوه تولید و مدیریت موجودی‌های خود را تغییر داده و استراتژی جدیدی را برای کنترل جریان و فرآیند تولید به موقع اجرا گذاشته‌اند که مدیریت به موقع موجودی‌ها 81 نامیده می‌شود. در این استراتژی ، مواد خام و قطعات هنگامی خریداری یا ساخته می‌شود که در مراحل مختلف فرآیند تولید مورد نیاز باشد. این نحوه تولید و مدیریت موجودی‌ها ، به دلیل کاهش سطح موجودی‌ها ، موجب صرفه جوی‌های قابل توجهی در هزینه‌ها شده است. به همین ترتیب ، کالاهای نیم ساخته مورد نیاز در هریک از مراحل تولید قبل از این که در مرحله بعدی لازم باشد تولید نمی‌شود. کالاهای ساخته شده هنگامی تولید می‌شود که برای تامین سفارش مشتریان ضرورت باشد.82
ویژگی‌ها عمده سیستم مدیریت به موقع موجودی‌ها در فرایند تولید به شرح زیر است:
1. سرعت یکنواخت و هموار تولید. یکی از هدفهای با اهمیت سیستم JIT، برقراری جریان تولید است که با خرید مواد و کالاها از فروشندگان شروع و با تحویل کالا به مشتریان تمام می‌شود. سرعت‌های در حال نوسان تولید، موجب تاخیر یا ایجاد موجودی‌های بیش از اندازه کالاهای در دست ساخت
می‌گردد. این هزینه‌های بدون ارزش افزوده83، در سیستم حذف می‌شوند یا به نحو چشمگیری کاهش می‌یابند.
2. مراحل هماهنگ فرایند تولید در سیستم JIT کالاها درهریک از مراحل تولید تنها هنگامی ساخته می‌شود که در مرحله بعدی مورد نیاز باشد. در این صورت، موجودی کالاهای در دست ساخت بین مراحل تولید کاهش می‌یابد یا کلاً حذف می‌شود. در نتیجه، مدت انتظار و هزینه‌های بدون ارزش افزوده آن کاهش می‌یابد.
روش تولید مذکور دربالا از آخرین مرحله تولید شروع می‌شود. هنگامی که مواد قطعاتی در آخرین مرحله مونتاژ مورد نیاز است، پیامی به مرکز فعالیت ماقبل ارسال می‌شود تا مواد و قطعات مورد نیاز را ظرف چند ساعت آینده تحویل نمایند. این طرز کار در تمامی مراحل تولید تا اولین مرحله ادامه می‌یابد. بنابراین، هیچ کالایی قبل از دریافت پیام از مرحله تولیدی مابعد ساخته نمی‌شود، موجودی‌ها اضافه نمی‌گردد و فرآیند تولید جریانی همواره و یکنواخت خواهد داشت.
3. خرید یا تولید مقدار نسبتا کم. در سیستم JIT کالاها به منظور ایجاد موجودی انبار خریداری یا ساخته نمی‌شوند و تنها هنگام ضرورت برای تهیه یا ساخت آن اقدام می‌گردد. نتیجه این کار، کاهش فضای انبار مورد نیاز و زمان عاطل و همچنین هزینه‌های بدون ارزش افزوده آن است.
4. راه اندازی سریع
و کم هزینه ماشن آلات. با توجه به تولید مقادیر نسبتا کم در هنگام ضرورت، لازم است که بتوان راه اندازی ماشین آلات را به سرعت انجام داد. فن آوری پیشرفته تولید و کنترل ماشین‌ها توسط کامپیوتر به دستیابی به این سرعت کمک می‌کند.
5. کیفیت بالا برای مواد اولیه و کالاهای ساخته شده. اگر قرار است کالاها و قطعات هنگام نیاز در دسترس قرار گیرد، لازم است که کیفیت آن نیز در سطحی قابل قبول باشد. زیرا در غیر این صورت، خط تولید دچار وقفه و مبالغ با اهمیتی از هزینه‌های بدون ارزش افزوده ایجاد می‌شود. علاوه بر این، چون موجودی بسیار کمی از کالاهای ساخته شده نگهداری می‌گردد لازم است که کیفیت آن نیز در سطح بالا و قابل قبول باشد. به این دلیل، سیستم کنترل جامع کیفیت84 غالبا با سیستم JIT همراه است.
6. سیستم اثر بخش نگهداری تجهیزات. نظر به این که کالاهای مورد نیاز مشتریان باید به موقع ساخته شود، نمی‌توان خرابی تجهیزات و توقف فرآیند تولید را به آسانی تحمل کرد. با این ترتیب، ایجاد سیستم نگهداری مستمر و اثر بخش تجهیزات و ماشین آلات یک ضرورت محسوب می‌شود که به نوبه خود از خرابی تجهیزات و توقف تولید تا حد امکان جلوگیری می‌کند.
7. بهبود سیستم

منبع تحقیق با موضوع
هزینه نگهداری، بهای تمام شده، ارزش افزوده پایان نامه ها
دسته‌ها: پایان نامه ها

دیدگاهتان را بنویسید