دانلود تحقیق رایگان :سازمان تجارت جهانی(WTO)

بسمه تعالی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزکوه

 

موضوع:

سازمان تجارت جهانی(WTO)

 

مربوط به درس:

اقتصاد ایران

 

استاد :  

خانم دکتر سلاطین

 

تهیه کنندگان:

ثریا صادقی

غزال السادات خوش چشم

 

 

 

دانلود تحقیق رایگان :سازمان تجارت جهانی(WTO) 

روند تاریخی تشکیل سازمان تجارت جهانی:
GATT (General Agreement on Tariff and Trade):
هدف اوليه اين بود كه نهاد ثالثي ايجاد شود تا همكاري اقتصادي بين‌المللي را هدايت كند و به مؤسسات برتن وودز (بانك جهاني و صندوق بين‌المللي پول) ملحق شود. طرح كامل آن ابتدا با استقبال 50 كشور مواجه شد اين بود كه سازمان تجارت بين‌المللي (ITO) به عنوان يك كارگزاري تخصصي سازمان ملل متحد تاسيس شود. منشور (ITO) بسيار بلند پروازانه بود كه فراتر از نظامات تجارت جهاني قرار داشت و شامل مقررات اشتغال، موافقتنامه‌هاي كالايي رويه‌هاي كسب و كار محدودكننده، سرمايه‌گذاري بين‌المللي و خدمات مي‌شد.
بنابراين سازمان تجارت بين‌الملل (ITO) عملاً تحقق نيافت ولي يكي از موضوعات منشور اين سازمان پيشنهادي، قراردادي مشتمل بر چند ماده بود كه ميان 23 كشور اكثراً پيشرفته منعقد گرديد. اين قرارداد به موافقتنامه عمومي تعرفه و تجارت يا گات معروف گرديد كه از سال 1948 به اجرا درآمد. پيمان گات به خاطر تحقق اهدافي منعقد گرديد كه از آن جمله مي‌توان به افزايش اشتغال، توليد، درآمد واقعي و ارتقاء سطح زندگي در كشورهاي عضو اشاره كرد. از ديدگاه گات اين اهداف جز با توسعه تجارت جهاني محقق نمي‌شود و تجارت جهاني نيز توسعه نمي‌يابد مگر با رفع موانع موجود بر سر راه مبادلات بين‌المللي كه البته استثنائات متعددي نيز داشت كه مبتني بر ضرورت‌هاي سياسي و اقتصادي بود. از سال 1948 تا 1994، موافقتنامه عمومي تعرفه و تجارت (گات) قواعدي را براي بخش زيادي از تجارت جهاني وضع كرد و در طول اين دوره رشد بازرگاني بين‌المللي از نرخ بالايي برخوردار بود. اين سازمان بسيار خوب استقرار يافت اما در طول 47 سال يك سازمان و موافقتنامه موقتي بود.
نحوه فعاليت گات تاكنون انجام مذاكرات تجاري به منظور كاهش و الزام‌آور نمودن محدوديت تعرفه‌هاي گمركي و ديگر موانع تجاري موجود بر سر راه مبادلات بين‌المللي بوده است بطوريكه از سال 1947 تا به امروز نه دور مذاكرات علاوه بر نشست‌هاي سالانه بين كشورهاي عضو بعمل آمده است.
دورهاي تجاري گات:

سال محل موفقیت کشورها
1947 ژنو گات قدرت اجرایی یافت. 23
1949 آنسی فرانسه کاهش تعرفه ها 13
1951 تورکوئی( انگلستان) کاهش تعرفه ها 38
1956 ژنو کاهش تعرفه ها 26
1961-1960 ژنو(دور دیلون) کاهش تعرفه ها 26
1967-1964 ژنو( دور کندی) قوانین ضد دامپینگ 62
1979-1973 دور توکیو کاهش محدودیت های تعرفه ای و غیر تعرفه ای 102
1994-1986 دور اروگوئه تشکیل سازمان جهانی  
2005-2000 دور دوحه رفع موانع غیر تعرفه ای کشاورزی و محیط زیست و اعطای یارانه و قوانین ضد دامپینگ 147

 

تاریخچه WTO

نظام تجارت جهاني از طريق يك سري دور مذاكرات تجاري تحت موافقتنامه عمومي تعرفه و تجارت گات شكل گرفت نخستين دور مذاكرات اساساً در مورد كاهش تعرفه‌ها بود لكن مذاكرات بعدي ساير زمينه‌ها از قبيل معيارها و ضوابط غيرتعرفه‌هاي و ضوابط ضد دامپينگ (فروش زير قيمت) را نيز در بر گرفت، از مهمترين دور مذاكرات كه بين سالهاي 94-1986 بود و به دور اروگوئه معروف است منجر به تشكيل سازمان تجارت جهاني گرديد. البته مذاكرات به اين مرحله ختم نگرديد و برخي از آنها بعد از پايان دور اروگوئه نيز ادامه يافت چنانچه در سال 1997 توافقاتي در زمينه خدمات ارتباطات راه دور حاصل شد كه 69 دولت در مورد برقراري معيارهاي گسترده آزاد سازي فراتر از موافقتنامه دور اروگوئه در آن به توافق رسيدند.

تفاوتهای گات با سازمان تجارت جهانی:

1.گات در واقع مجموعه‌اي از قواعد و مقرراتي بود كه هرگز از يك مبناي حقوقي به عنوان يك نهاد بين‌المللي برخوردار نبود و طور موقت شكل گرفته بود. در حالي كه WTO يك نهاد بين‌‌المللي با ساختار سازمان دائمي است.

2.مقررات گات تنها شامل تجارت كالاها بود در حالي كه موافقت‌نامه‌هاي سازمان جهاني تجارت علاوه بر تجارت كالاها، تجارت خدمات و جنبه‌هاي تجاري حقوق مالكيت فكري را نيز در بر مي‌گيرد.

3.نظام حل و فصل اختلافات WTO از سرعت بيشتري نسبت به گات برخوردار است. در اين نظام كه جنبه خودكار دارد احتمال كارشكني و تأخير كمتر است. همچنين يك نهاد براي فرجام‌خواهي و بررسي نظرات هيأت حل و فصل اختلافات نيز در WTO وجود دارد.

تعریف WTO (World Trade Organization ):

سازمان تجارت جهانی تنها سازمانی است که در جهت روان سازی قوانین تجارت بین المللی بین کشورها حرکت می کند این سازمان در تاریخ یکم ژانویه 1995 تاسیس شد و مقر آن در ژنو است تا تاریخ 11دسامبر 2005 تعداد 149 کشور به عضویت این سازمان درآمدند و بودجه فعلی آن معادل ۱۷۵ میلیون فرانک سوئیس ، تعداد کارکنان این سازمان ۶۳۵ نفر و مدیر فعلی آن پاسکال‌لامی است.

 

تعریف سازمان ملل متحد در باره WTO :

اقتصاد جهاني اقتصادي است كه شركتها و نهادهاي مالي در آن فراملي عمل مي‌كنند و همچنين قبل از اين تعريف سازمان ملل متحد آدام اسميت در كتاب ثروت ملل در سال 1776 م تعريف كرده است كه هنوز هم پايه و مبناي استدلال طرفداران تجارت جهاني است مبني بر اصل (تقسيم كار ـ تخصيص مهارتها( اما باز بودن تجارت جهاني موجب مي‌شود تا از ذخاير دانش جهاني بيشتر استفاده شود و موجب بهبود و بهره‌وري كامل از منابع توليد به نحو كاملتري مي‌شود و در سال 1994 م سازمان تجارت جهاني WTO به عنوان يكي از سه سازمان اقتصادي تجاري سازمان ملل متحد تأسيس و شروع به فعاليت نمود.

اهداف سازمان تجارت جهانی:

اهدافی که سازمان تجارت جهانی برای خود تعریف کرده‌ است بدین شرح می‌باشد:

  • ارتقای سطح زندگی
  • تامین اشتغال کامل در کشورهای عضو
  • توسعه تولید و تجارت و بهره وری بهینه از منابع جهانی
  • دستیابی به توسعه پایدار با بهره‌برداری بهینه از منابع
  • حفظ محیط زیست
  • افزایش سهم کشورهای در حال توسعه و کمتر توسعه یافته از رشد تجارت بین المللی

اصول سازمان تجارت جهانی:
این سازمان همچنین برای دستیابی به اهداف تعیین شده، اصولی را تدوین کرده‌است که کشورهای عضو می‌بایست به این اصول پایبند باشند و درصورت پایبند نبودن، مجازات‌هایی علیه این کشور اعمال می‌شود. مهم‌ترین این اصول عبارت‌اند از :

1 . اصل عدم تبعيض و اصل دولت کامله الوداد( Most Favord Nation (MFN)) :

طبق اين اصل هرگونه امتياز بازرگاني يا تعرفه اي كه از سوي يك كشور نسبت به هر كشور عضو اعمال مي شود، به تمام شركاي تجاري عضو، قابل تعميم است. تنها استثناي اين اصل در مورد همگرايي اقتصادي همانند اتحاديه هاي گمركي بين چند كشور است.
2 . استفاده از محدوديتهاي كمي در تجارت همچون سهميه بندي و صدور پروانه واردات ممنوع بوده، حمايت از صنايع داخلي فقط از طريق تعرفه هاي گمركي شفاف امكان پذير است.
3 – كاهش تدريجي و تثبيت تعرفه هاي گمركي و حذف موانع تجاري غيرتعرفه اي، مگر در مورد محصولات كشاورزي كشورهايي كه با مشكلات در پرداختها مواجه هستند.
4 – برقراري نظام تعرفه هاي ترجيحي با هدف اعطاي امتيـــازات تجاري به بعضي از فـرآورده هاي كشورهاي در حال توسعه، به منظور ساده سازي رقابت محصولات اين كشورها با محصولات توليدي كشورهاي صنعتي.
5 – هرگونه عمل كشورهاي عضو كه جنبه فروش زيرقيمت تمام شده(دامپینگ) داشته باشد ممنوع است؛
6 – هرگونه رفتار با كالاي وارداتي كه متفاوت با رفتار با كالاهاي ساخت داخل باشد توسط كشورهاي عضو ممنوع است.
7 – انجام مشورت در مورد سياستهاي بازرگاني با ديگر اعضا و حل وفصل اختلافات ناشي از روابط تجاري از طريق مذاكره.

 

 

 

 

 ارکان سازمان تجارت جهانی:

سازمان تجارت جهانی برای دستیابی به موافقتنامه‌های مورد تایید اعضا و نیز نظارت بر حسن انجام آنها از وجود ارکان مختلف تصمیم‌گیری، نظارتی، اجرایی و حقوقی بهره می‌برد. این ارکان عبارت‌اند از: کنفرانس وزیران، شورای عمومی، رکن حل اختلاف، رکن بررسی خط مشی تجاری و شوراها.

 

 

  1. کنفرانس وزیران: كنفرانس وزيران بالاترين ركن سازمان تجارت جهاني بوده كه نمايندگان همه اعضا را دربر مي گيرد و اختيارات اعضاي آن محقق ساختن كاركردهاي سازمان، اتخاذ اقدامات لازم در اين راستا و تصميم گيري در زمينه توافقنامه هاي تجارت چندجانبه در صورت درخواست هريك از اعضاست. كنفرانس وزيران حداقل يك بار در هر دو سال تشكيل جلسه مي دهد. نخستين كنفرانس وزيران سازمان تجارت جهاني در دسامبر سال 1996 در سنگاپور، دومين دور آن در مه 1998 در ژنو و سومين دور در نوامبر 1999 در سياتل ايالات متحده برگزار شد. چهارمين و پنجمين دور نيز در سالهاي 2001 و 2003 به ترتيب در دوحه قطر و كنكان مكزيك برگزار شد و دور ششم در دسامبر 2005 در هنگ كنگ برگزار شد.
  2. شورای عمومی: شوراي عمومي سازمان تجارت جهاني، بالاترين سطح در تصميم گيريهاي سازمان تجارت جهاني بوده كه درباره موضوعهاي روزمره و كاركردهاي اين سازمان نظر مي دهد. مقر اين شورا در ژنو قرار دارد و معمولاً هردو ماه يك بار تشكيل جلسه داده و در اين جلسات، كه مابين جلسات كنفرانس وزيران برقرار مي گردد، از جانب كنفرانس وزيران عمل كرده و مستقيماً به اين كنفرانس گزارش مي دهد. محل اين شورا در ژنو بوده و نمايندگان همه اعضا (معمولاً سفرا يا معادل آنها) در آن شركت مي كنند.
  3. رکن حل و فصل اختلافات: شوراي عمومي گاه به عنوان ركن حل اختلاف تشكيل جلسه مي دهد. يك مباحثه معمولاً هنگامي اتفاق مي افتد كه يك دولت عضو سازمان گمان مي برد كه عضو ديگري معاهده يا تعهدي برخلاف مصالح دولت اول به وجود آورده است. تنظيم كنندگان اين معاهدات، دولتهاي عضو سازمان بوده و اين معاهدات نتايج مذاكرات بين دولتهاست. لذا مسئوليت نهايي توافق در اين معاهدات به عهده ركن حل اختلاف است.
  4. رکن بررسی خط مشی تجاری: شوراي عمومي گاه نيز به عنوان ركن بررسي خط مشي تجاري تشكيل جلسه مي دهد. اين ركن رياست، قوانين و رويه خاص خود را داشته و به تجديدنظر در سياستهاي تجاري اعضا براي آماده كردن آن در مكانيسم بازنگري در سياست تجاري مي پردازد. در ابتداي هرسال رياست و دو معاونت اين ركن از بين اعضا براي يك سال انتخاب مي گردند.

– شوراها:

سازمان تجارت جهاني براي اجراي وظايـف خود مبادرت به تشكيل شوراهايـي مي كند كه به طور كلي زيرنظر شوراي عمومي فعاليت مي كنند:

  1. شوراي تجارت كالا : شوراي تجارت كالا سرپرستي بر موافقتنامه هاي چندجانبه داير بر تجارت كالا را برعهده دارد. اين موافقتنامه ها مشتمل بر موافقتنامه عمومي تعرفه و تجارت و توافقات مربوطه و 12 موافقتنامه ديگر است. اين شورا شامل 10 كميته بوده كه هركدام در زمينه خاصي فعاليت مي كند (مانند كشاورزي، دستيابي به بازار، يارانه ها، اقدامات ضدفروش زير قيمت تمام شده و غيره).
  2. شوراي تجارت خدمات : شوراي تجارت خدمات سرپرستي بر موافقتنامه عمومي تجارت خدمات را برعهده دارد. شركت در اين شورا براي تمام اعضاي سازمان تجارت جهاني آزاد بوده و اجازه ايجاد اركان متمم را دارد. كميته خدمات مالي، كميته تعهدات مشخص و گروههاي كاري آيين نامه هاي داخلي و قواعد موافقتنامه عمومي تجارت خدمات، جزو اركان متمم حاضر در اين شوراست.
  3. شوراي جنبه هاي مرتبط با تجارت حقوق مالكيت فكري: حقوق اموال ذهني، حقوقي است كه به افراد براي خلق انديشه هايشان داده مي شود. اين شورا سرپرستي بر كاركردهاي موافقتنامه هايي كه به اين اموال مرتبط مي شوند را برعهده دارد.

    -كميته ها و ساير بدنه هاي متمم:

سه كميته اصلي در سازمان تجارت جهاني وجود دارد:
1. كميته تجارت و توسعه؛
2. كميته محدوديتهاي تراز پرداختها؛
3. كميته بودجه، مالي و تشكيلاتي.
اين كميته ها وظايف خود را طبق موافقتنامه هاي تجاري چندجانبه و آنچه شوراي عمومي مقرر مي كند، تعيين كرده است و عضويت در اين كميته ها براي تمامي اعضاي سازمان تجارت جهاني آزاد است. شوراي عمومي نيز دو كميته زير نظر خود دارد:
1. كميته تجارت

  1. محيط زيست

مهمترین عملکردهای سازمان تجارت جهانی:

_  اجراي موافقتنامه‌هاي تجاري سازمان
ــ عمل كردن به عنوان مجمعي كه مذاكرات تجارت جهاني در آن صورت می پذیرد
ــ حل و فصل مناقشات تجاري بين دولتها و بین کشورها

ــ نظارت بر سياستهاي تجاري
ــ ارائه كمكهاي فني و آموزشي براي كشورهاي در حال توسعه و000

مهمترين مزاياي سيستم تجاري سازمان تجارت جهاني:

– سيستم تجارت جهاني باعث ارتقای صلح در سطح جهان می گردد

– با استناد به قوانین موجود در این سیستم، مناقشات به نحو سازنده ای حل وفصل می گردد

– قوانین موجود در این سیستم باعث ایجاد رفاه بیشتر در زندگی افراد می گردد

– تجارت آزاد باعث کاهش هزینه های معاش می شود

– سیستم تجارت جهانی باعث ایجاد گستردگی در انتخاب وارتقای کیفیت محصولات می گردد

– افزایش سطح مراودات تجاری باعث افزایش درآمد ها می گردد

– تجارت باعث ارتقای در رشد اقتصادی جوامع می شود

-اصول اساسی این سیستم باعث ایجاد بهره وری وکارایی بالاتر در زندگی افراد می شود

-ایجاد این سیستم مانع از اعمال نفوذ برخی از کشور ها در امور سایر کشور ها می گردد

– وجود این سیستم باعث انتخاب صحیح مسیر تجاری دولتها می شود

مهمترین انتقادات وارد بر سازمان تجارت جهانی:

با توجه به اینکه سازمان تجارت جهانی دارای مزایای زیادی است اما از انتقادات و سوء تفاهمات نیز خالی نیست . در زیر به برخی از سوء تفاهم های رایج در مورد سازمان تجارت جهانی اشاره می شود:

– سازمان تجارت جهانی سیاستها وخط مشهای خود را به اعضای این سازمان تحمیل می کند.

– سازمان تجارت جهانی به دنبال تحقق تجارت آزاد به هر قیمتی است .

– سازمان تجارت جهانی منافع حاصل از امور بازرگانی وتجاری را بر ایجاد توسعه رجحان می دهد.

– سازمان تجارت جهانی منافع حاصل از امور بازرگانی وتجاری را برحفاظت از محیط زیست برتری می دهد.

– سازمان تجارت جهانی باعث از بین رفتن مشاغل وتعمیق فقر در جوامع می گردد.

– کشورهای کوچک در سازمان تجارت جهانی از هیچ قدرتی برخوردار نیستند.

– سازمان تجارت جهانی ابزاری در دست کارتل های قدرتمند در سطح جهان می باشد.

    عضویت ومراحل عمومی پیوستن به سازمان تجارت جهانی:

مطابق مفاد موافقت نامه تاسيس سازمان تجارت جهاني، طرفهاي متعاهد موافقتنامه عمومي تعرفه و تجارت و نيز جوامع اروپايي كه موافقتنامه حاضر و موافقتنامه هاي تجاري چندجانبه را مي پذيرند و در مورد آنها جداول امتيازات و تعهدات به موافقتنامه عمومي تعرفه و تجارت 1994 و جداول تعهدات خاص به موافقتنامه عمومي تجارت خدمات منضم شده است، به صورت اعضاي اصلي سازمان تجارت جهاني در مي آيند. الحاق هر عضو جديد به سازمان كه در اداره روابط تجاري خود، مطابق موافقتنامه هاي تجاري چندجانبه خود استقلال كامل داشته باشد، طبق شرايطي كه ميان آن و سازمان تجارت جهاني مورد توافق قرار مــــي گيرد، با تصويب دو سوم آراي اعضاي كنفرانس وزيران صورت خواهد گرفت. همچنين خروج هر دولت عضو از سازمان، شش ماه پس از اعلام كتبي به دبيركل، صورت مي گيرد.

فرايند الحاق به سازمان تجارت جهاني، فرايندي طولاني و چندمرحله اي است كه هر مرحله از آن الزامات و شرايط خاص خود را مي طلبد. كشوري كه خواهان عضويت در اين سازمان است، ابتدا بايد تقاضاي عضويت خود را به وسيله دبيركل سازمان به اطلاع ساير اعضا برساند. پس از طرح تقاضاي اين كشور در جلسه شورا و به مجرد اينكه درخواست وي مبني بر عضويت پذيرفته شود، يك گروه كاري جهت رسيدگي به تقاضاي عضويت كشور متقاضي تشكيل شده و اين كشور، گزارشي از سياستهاي تجاري خود تهيه و به اين گروه ارائه مي دهد.
همزمان با اقدامات پيش گفته، مذاكرات دوجانبه و چندجانبه اي به منظور تعيين شرايط عضويت و حصول توافق ميان گروههاي كاري صورت مي گيرد.
سپس تنظيم پروتكل الحاق كشور، و مشخص شدن تعهدات هر كشور در زمينه گشايش بازار كالا و خدمات خود به روي ساير اعضا انجام مي گيرد. در واقع مرحله اول يعني مذاكرات، آغاز فرايندي است كه در نهايت به عقد موافقتنامه ميان دولت متقاضي و سازمان منجر مي شود. تمامي مواد و بندهاي اين قرارداد نيز طي مذاكره و براساس توافق تعيين مي شود. اين مرحله در سازمان تجارت جهاني به مرحله اثبات واجد شرايط بودن موسوم است و به مجموعه اطلاعـاتي مربوط مي شود كه هر كشور (متقاضي عضويت) بايد تهيه كند و در اختيـار گروه كاري قرار دهد و بـه طور عمده شامل گزارش سياست تجاري، پرسشها و پاسخهاي كتبي مربوط به اين گزارش و اسناد و قوانين مورد نياز است.

نتيجه تلاشهاي گروههاي كاري به تهيه مجموعه اسنادي منجر خواهد شد كه شامل گزارش گروه كاري، پروتكل الحاق و جدول تعهدات دسترسي به بازار كشور در مورد كالاها و خدمات است. جدول مذكور توسط دبيرخانه سازمان تهيه مي شود.
مرحله آخر، مجموعه اي است كه براي تصويـب به شوراي عمومي تسليم مي شود؛ راي گيري در جلسه شورا بايد انجام گيرد و عضويت كشور متقاضي منوط به كسب دو سوم آراست. يك ماه پس از تصويب پروتكل توسط پارلمان كشور متقاضي، عضويت به مرحله اجرا در مي آيد.

هم اکنون سازمان تجارت جهانی 153 عضو دارد و حدود 96 درصد کل تجارت جهان در این سازمان انجام میشود و کاهش تعرفه های گمرکی تا 4/0 و حذف سوبسید از شروط اصلی عضویت در این سازمان است.

 

وضعیت عضویت در سازمان تجارت جهانی :

             اعضای اصلی ( شامل نمایندگان دوگانه اتحادیه اروپا      مشغول تهیه   گزارشات برای سازمان و یا تامین شرایط تطبیق                                                                        اعضایی که کالاها و یا خدماتشان پذیرفته شده      در حال بررسی نظامنامه یا رژیم تجاری      اعضای فعلاً ناظر      توقف    مذاکرات و یا هیچ مذاکره‌ای صورت نگرفته      مناطق بی میل

 

عضویت ایران در سازمان تجارت جهانی:

کشور ایران یکی از کشورهای متقاضی الحاق به سازمان تجارت جهانی است. اولین درخواست ایران برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی در ۱۹ جولای ۱۹۹۶ به این سازمان ارسال شد. ایران در ۲۶ مه ۲۰۰۵  به عنوان عضو ناظر سازمان تجارت جهانی پذیرفته شد . گروه کاری ایران برای پیوستن به این سازمان هنوز تشکیل نشده‌است. از 21 مردادماه 1386 نیز با اینکه تشکیل رژیم تجاری در دستور کار قرار گرفته است ولی هنوز با گذشت روزها هیچ خبری از ارائه این گزارش که قرار است پیشنویسی به منظور تشکیل مقدمات شروع رعایت هفت بند , شرایط سازمان تجارت جهانی باشد , وجود ندارد و این در حالی است که تا این تاریخ 3سال و نیم از عضویت ناظر ایران در سازمان جهانی تجارت می‌گذرد و متاسفانه هنوز گام‌های ابتدایی برای شروع مذاکرات الحاق از سوی ایران برداشته نشده است، در حالی که به گفته مقامات مسوول، مذاکرات ایران از تشکیل گروه کاری گرفته تا تعیین رییس و سایر مراحل 7 سال به طول می‌انجامد و ایران هنوز در ابتدای این راه 7 ساله نیز قرار نگرفته است.ایران در حالی نسبت به ارائه گزارش رژیم تجاری خود به سازمان جهانی تجاری تعلل می‌کند که هدف قدرت برتر شدن در منطقه را مطابق سند چشم انداز بیست ساله دنبال می کند.

تبعات پيوستن ايران به سازمان تجارت جهاني :

 الف )منافع پيوستن به سازمان تجارت جهاني :

1-دسترسي آسانتر به بازارهاي جهاني.

2- افزايش قدرت چانه زني ، اخذ امتياز و قدرت مانور در دهكدة جهاني.

3- جذب بيشتر سرمايه گذاري خارجي و انتفاع از آثار مثبت آن.

4- امكان استفاده از مشاوره ها ، كمكها، خدمات فني و سيستمهاي سازمان تجارت جهاني در چارچوب مقررات سازمان تجارت جهاني جهت حل اختلافات تجاري.

5- بهبود وضعيت حقوق مالكيت در ايران.

6- توسعة صادرات ايران بخصوص در محصولاتي كه مزيت نسبي در توليد آنها وجود دارد ـ همچون كالاهاي كشاورزي، منسوجات و پوشاك، صنايع غذايي و … ـ حفظ موقعيت صادراتي كشور در توليد اين قبيل محصولات سنتي مانند فرش و بهره گيري از تسهيلاتي كه براي بعضي از صنايع و محصولات كشورهاي در حال توسعه در نظر گرفته شده است.

7- ارتقاي كيفي محصولات توليدي داخلي به سبب لزوم رعايت استانداردهاي بين المللي به دليل وجود و افزايش رقيبان در بازار.

8- امكان افزايش در آمدهاي مالياتي كشور با حذف موانع غير تعرفه اي و تبديل آنها به موانع تعرفه اي .

9- اصلاح و به هنگام شدن قوانين توسعة صادرات و جلوگيري از تغيير مكرر اين قوانين و در نتيجه نظم يافتن امور گمركي و تشويق صادرات.

10- اجبار دولت به گسترش حيطة عملكرد بخش خصوصي و جديت بيشتر در خصوصي‌سازي و در نتيجه دستيابي به اثرات مثبت حاصل از آن.

11- اصلاح و بهبود سيستمهاي حمايتي در كشور ـ كه يكي از نقاط ضعف در زمينة فعاليتهاي توليدي و اقتصادي مي‌باشد ـ و لزوم پايبندي دولت به اين سيستمها.

     ب ) مضار پيوستن به سازمان تجارت جهاني:

1-افزايش واردات ناشي از برداشتن موانع غير تعرفه اي و حذف كنترلهاي ارزي و زيان حاصل از آن با توجه به كمبود منابع ارزي.

2 –امكـان كسري زيـاد در تراز بازرگاني به دليل افزايش واردات بيش از افزايش صادرات و به دليل عدم امكان استفادة مؤثر از كنترل واردات و مهار نرخ ارز در هنگام بي ثباتي اقتصادي و سنتي ماندن ساختار توليد و صادرات كشور در كوتاه مدت و ميان مدت.

3- امكان ورشكستگي بنگاههاي اقتصادي در بخشهاي كشاورزي، صنعت و خدمات و پيامدهاي ناشي از آن؛ از قبيل افزايش ميزان بيكاري در نتيجة كاهش توليد صنايع و كارخانجاتي كه داراي محصولات قابل رقابت نيستند، بدتر شدن وضعيت توزيع درآمدها در كشور و پرداخت هزينه‌هاي هنگفت بابت توليد كالاهاي مشمول حقوق مالكيت.

نتيجه:

ايران براي اينكه بتواند به سازمان تجارت جهاني ملحق شود و پيوستن او همراه با موفقيت باشد، بايد تدابيري اتخاذ نمايد. از جملة اين تدابير و شرايط مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

1-بستر سازي قانوني از طريق بازنگري در برخي قوانين مورد نظر قانون اساسي فاقد سرمايه‌گذاري خارجي، بيمه، بانكداري ، گمرك، ماليات، و … و تطبيق آنها با قوانين و مقررات سازمان تجارت جهاني.

2- بسترسازي اقتصادي از طريق شناخت پتانسيل در مزيتهاي نسبي بالقوه و بالفعل در بخشهاي عمدة اقتصادي و افزايش قدرت رقابت محصولات صادراتي كشور.

3- مشاركت در مذاكرات سازمان تجارت جهاني از طريق مطالعات مستمر و تحقيقات دقيق اقتصادي ـ حقوقي توسط گروه كاري منسجم و متخصص به گونه اي كه آگاهيهاي لازم اقتصادي ـ حقوقي نسبت به مفاد موافقتنامه هاي سازمان تجارت جهاني  توسط اين گروه وجود داشته باشد تا در مواقع ضروري با ديدگاهي روشن نسبت به مسائل حضور در مذاكرات جهاني بصورت مؤثر اقدام شود.

4-توانايي بنگاهها در عرضة محصولاتي با كيفيت برتر و از لحاظ قيمتي قابل رقابت با محصولات مشابه در بازارهاي جهاني.

5- وجود ظرفيت اضافي براي صادرات كالاهاي صنعتي و بالا بودن سهم اين قبيل صادرات در كل صادرات غير نفتي كشور.

6- برخورداري كشور از ثبات اقتصادي در سطح كلان.

7- هماهنگي سياستهاي پولي، مالي، ارزي و تجاري كشور.

8- وجود تشكيلاتي به منظور سازماندهي بازار صادرات و با هدف ايجاد زمينة لازم براي رشد صادر كنندگان حرفه اي و خبره .

9- برخورداري از نظام گمركي كار آمد براي تسهيل ورود و خروج كالاها و ثبت آماري آنها.

10- برخورداري از كارشناسان خبره در شناخت موضوعهايي كه در سازمان تجارت جهاني مطرح

مي شود و نيز متبحر در فن رايزني و چانه زني در مذاكرات تجاري و تعرفه‌اي .

11- برخورداري از كارشناساني كه بخوبي از وضعيت اقتصادي موجود كشور مطلع باشند، بطوريكه بتوانند پيامدهاي تصميم گيريهاي مختلف در سازمان تجارت جهاني را بر بخشهاي اقتصادي بدرستي ارزيابي كنند.

12- برخورداري از نظام آماري دقيق و روزآمد به منظور اطلاع از وضعيت اقتصادي كشور در هر لحظه از زمان.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع و مآخذ:

  1. اسفندیاری، امیر. ” ساختار سازمان تجارت جهانی” ، تدبیر. تیر ۱۳۸۴. شماره۱۵۸.
  2. موسسه مطالعات و پژوهشهاي وزارت بازرگاني. سند نهايي دور اروگوئه. آذر 1373.
  3. دژپسند، فرهاد. عبديان، مسعود. “منافع و مضار پيوستن به سازمان تجارت جهاني” ، مجله برنامه و بودجه، سازمان برنامه و بودجه. شماره 13 و 14. ارديبهشت و خرداد 1376.
  4. بیدآباد، بیژن . طبری، فتحیه. سازمان تجارت جهانی و الحاق ایران.
  5. سايت سازمان تجارت جهاني: wto.org

 

 

 

 

Be the first to comment

Leave a Reply