ارزیابی عملکرد، عملکرد سازمان پایان نامه ها و مقالات

می‌گیرند.
در پایان تحقیق به‏منظور سنجش پایایی۴ مدل نیز یک مطالعه موردی در پروژه‌های عمرانی سازمان مهندسی و عمران شهر تهران با استفاده از مدل تحقیق انجام شده است.
ویژگی‌های مدل طراحی شده را می‌توان در موارد ذیل خلاصه نمود:
۱) مشخص بودن روش ارزیابی و مقایسه کلیه پیمانکاران در یک قالب مشخص.
۲) عدم اتکاء زیاد به قضاوت‌های ذهنی سرپرستان و اتکاء ‌بیشتر به شاخص‌ها و معیارهای عینی قابل سنجش با توجه به رویکرد فرایندگرا- نتیجه محور
۳) عینیت بخشیدن به شاخص‌های ارزیابی با تفکیک حوزه‌های عملکردی و نیز سطوح وظایف در ستاد و حوزه‌های اجرائی و عملیاتی.
۴) امکان ارزیابی به صورت کمی و تعیین وضعیت موجود آن
۵) امکان شناسایی فواصل خالی (gap)، فرصتهای بهبود و نقاط قوت و ضعف سازمان در زمینه HSE و اولویت‌‌بندی برای اجرای پروژه‌های بهبود و همچنین نظارت بر روند و سرعت بهبود در ارزیابی‌های دوره‌ای
۶) امکان مقایسه با سایر سازمان‌های پیشرو در مورد هریک از معیارها و مشخص کردن جایگاه سازمان در سطوح مختلف صنعتی و تجاری و ملی و بین‌المللی
۷) امکان یادگیری از دیگر سازمان‌ها از طریق به اشتراک گذاشتن تجربیات برتر
۸) امکان دریافت بازخورد و یادگیری از مدیران، مشاوران و مجریان رده بالای صنایع و بخشهای مختلف تجاری و خدماتی و صنعتی از طریق ارزیابی مستقل و رودررو (face to face) و همچنین دریافت گزارش از آنها
۹) امکان دسته بندی های متنوعی از فرصت های بهبود سازمان فراهم می آورد.
۱۰) به دلیل نگرش فرایندی مدل، در هر سازمان با هر ساختار سازمانی قابل پیاده سازی می باشد.
۱۱) زمان و هزینه اجرای مدل به نسبت زیاد نمی باشد.
۱۲) ارتقاء سطح فرهنگ HSE در سازمان‌ها و همچنین در کشور
۱-۵) سوالات تحقیق
این پژوهش در پی پاسخگویی به سوالات زیر می‌باشد:
۱) شاخص‌های مهم در حوزه بهداشت، ایمنی و محیط زیست در پروژه‌های عمرانی کدامند؟
۲) ضریب اهمیت هر یک از این شاخص‌ها چگونه سنجش می‌شود؟
۳) چگونه می‌توان عملکرد HSE یک سازمان را در پروژه‌های عمرانی اندازه‌گیری نمود؟
۴) مدل ارزیابی عملکرد HSE سازمان در پیمانکاران سازمان مهندسی عمران شهر تهران چه نتایجی را به دنبال دارد؟
۱-۶) نمونه و جامعه آماری تحقیق
جامعه آماری تحقیق شامل ارزیابی شاخص‌های بهداشتی، ایمنی و زیست‏محیطی در ارزیابی عملکرد HSE در پروژه‌های عمرانی است. به منظور جمع‌آوری اطلاعات از نظرات متخصصین HSE در حوزه‏های مختلف صنعت و دانشگاه استفاده شده است. از این‏رو، از طریق یک مصاحبه آزاد نیمه هدایت۵ شده نظرات سه دسته از افراد در انجام تحقیق مورد استفاده قرار گرفت. این سه دسته عبارتند از:
* اساتید دانشگاه‏ها: این بخش از جامعه را افرادی تشکیل می‏دهند که با ارزیابی و مدیریت ریسکهای HSE و/ یا ارزیابی تکنولوژی از نظر تئوری و عملی آشنایی دارند.
* مدیران، سرپرستان و کارشناسان HSE صنعت: به منظور کاربردی‏تر شدن نتایج تحقیق استفاده از نظرات این گروه از متخصصین HSE به‏ویژه در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی مورد توجه بوده است.
* مشاوران، مدرسین و صاحبنظران حوزه‏های خدمات مشاوره و آموزش: این گروه از متخصصین با توجه به ارتباط و آشنایی نزدیک با صنایع مختلف انتخاب شده‏اند.
به منظور جمع‏آوری اطلاعات و انجام مصاحبه در مورد ویژگی‏های مدل، یک نمونه شامل ۳۰ نفر از متخصصین HSE در سه دسته ذکر شده بالا انتخاب شد که در نهایت با پیگیری‏های فراوان امکان مصاحبه با ۲۵ نفر از آنان فراهم گردید. هر چند افراد شاغل در حوزه HSE بیش از این تعداد می‌باشند ولی محدودیت‌هایی نظیر کمبود افراد متخصص و صاحب نظر در حوزه HSE و نیز افراد محدود در دسترس و نیز سایر مواردی که منجر به عدم همکاری ایشان در تکمیل نظرسنجی گردید، باعث شد که این تعداد از صاحب نظران و متخصصان در حوزه HSE انتخاب گردند.
برای تعیین میزان اعتبار مدل نیز از نظرات ۳۰ نفر از متخصصین با تکمیل فرم‏های امتیازدهی استفاده شد. در ضمن مدل طراحی شده به‏صورت مطالعه موردی تحت آزمون قرار گرفت.
۱-۷) سوابق تحقیق
با توجه به بررسی‌های صورت گرفته در خصوص موضوع ساختار و یا مدل مدونی که مورد تأیید نهاد و یا مرجع بین‌المللی قرار گرفته باشد، یافت نگردید. این مهم به خصوص در صنایع مربوط به نفت، گاز و پتروشیمی کشور به علت قدمت مباحث HSE در آن بیشتر مورد بررسی و تحقیق قرار گرفت ولی همانطورکه اشاره شد ساختار و مدل مدون مورد تأیید مراجع معتبر یافت نگردید اما در خصوص این موضوع تحقیقاتی زیادی انجام پذیرفته است و مقالاتی به چاپ رسیده است که در طول خلال تحقیق به آن‌ها اشاره خواهد شد. برخی از آنها عبارتند از:
* مهدی پور، محمد” انتخاب پیمانکاران با استفاده از شیوه های نوین ارزیابی عملکرد درمناطق نفتخیز جنوب” . نویسنده در این تحقیق با پرداختن به بیان موردی در خصوص ارزیابی عملکرد پیمانکاران، به شناخت اهمیت موضوع ارزیابی و شیوه‌های انجام ارزیابی پیمانکاران، فضای مناسبی در تحقیق را فراهم آورد.
* بشیری‏نسب م، غلامرضا ع، فرزانه س، “ارزیابی و مدیریت ریسک‏های HSE در صنایع نفت، گاز و پتروشیمی” مجموعه مقالات اولین کنفرانس ملی مهندسی و مدیریت زیرساخت، دانشگاه تهران، ۱۳۸۸. این تحقیق با توجه به بیان موضوعات مرتبط با ارزیابی ریسک و دسته بندی آنها در جهت شناخت مباحث مرتبط به HSE و شاخص‌های مربوط به آن توانست به منظور شناخ
ت شاخص‌های مطروحه در این حوزه، مسیر مناسبی را نشان دهد.
* هاشمی س‌ج‌، مجردیان ع، ایزدپناه س، “ارزیابی، نظارت و مدیریت عملکرد HSE در صنایع بالادستی نفت و گاز” دومین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE، ۱۳۸۶. این تحقیق نحوه ارزیابی عملکرد HSE، در صنایع نفت را مطرح می‌نماید که با توجه به نزدیکی موضوع به تحقیق مورد نظر، مسیر رسیدن به ساختار را هموار نمود با این فرض که نوع شاخص‌های قابل طرح در پروژه‌های عمرانی تا حد زیادی با متفاوت است.
* بشیری‏نسب م، غلامرضا ع، “ارائه مدلی برای ارزیابی فرهنگ ایمنی در سازمان‌ها” سومین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE، ۱۳۸۸. پرداختن به موضوعات فرهنگی و شاخص‌های مرتبط به آن در کمتر تحقیقی به چشم می‌خورد، که این موضوع در تحقیق مورد نطر مسیر مناسب‌تری را برای شناخت شاخص‌های مرتبط با آن تعیین نمود.
* دانا ت، “بررسی و مقایسه مناطق چهارگانه شرکت نفت فلات قاره ایران از دیدگاه عملکرد سیستم مدیریت ایمنی ، بهداشت و محیط زیست (HSE?MS)” سومین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE، ۱۳۸۸. این تحقیق تنها در حوزه سیستمی توانست شاخص‌های مناسبی را معرفی نماید.
* فریدنیا پ، “معماری عملکرد و طراحی سازه ای وپیاده سازی نظام های نوین ارزیابی عملکرد سازمانی در حوزه مدیریت سیستم سلامت ،ایمنی ومحیط زیست (مطالعه موردی در سازمان بهداشت ودرمان صنعت نفت(” سومین همایش ملی مهندسی ایمنی و مدیریت HSE، ۱۳۸۸. تحقیق مذکور، با بیان مسائلی در خصوص نحوه تعیین ساختار ارزیابی عملکرد، توانست به سوالاتی نظیر چگونگی ساختاربندی و تعیین متغییرهای تحقیق پاسخ دهد.
* خادم ر، “رویه ارزیابی عملکرد HSEواحدهای تولیدی در راستای بهبود عملکرد سازمان” ، نماینده معاونت در سیستم مدیریت HSE درشرکت ایران خودرو. این تحقیق موضوعاتی نظیر چگونگی شناخت شاخصه‌های ارزیابی عملکرد HSE در حوزه‌های تولیدی را به خوبی شفاف نمود.
* محمدفام ا، ” ارائه مدلی برای سنجش عملکرد سیستم مدیریت بهداشت، ایمنی و محیط زیست HSE-MS”، چاپ دوم، تهران. به جرأت می‌توان گفت که این تحقیق با بیان دقیق و شفاف مسائل مرتبط با ارزیابی عملکرد سیستم مدیریت HSE ، توانست به بسیاری از سوالات در خصوص نحوه تعیین شاخصه‌ها، دسته‌بندی آنها و حتی وزن‌دهی آنها، به صراحت پاسخ مناسب و روشنی داشت.
* حسین عباسى ل، مستعان م، “کاربرد روش‌های نوین ارزیابی عملکرد HSE در صنایع نفت”، ماهنامه اکتشاف و تولید شماره۶۲، آبان ۸۸. این تحقیق نیز توانست ساختارهای متفاوت در خصوص ارزیابی عملکرد HSE را بیان نماید.
* شفیعی مقدم، پ. ۷۹- ۱۳۷۸ “ارزیابی ایمنی یک واحد صنعت پتروشیمی به روش”safety Audit “، پایان‏نامه کارشناسی ارشد بهداشت حرفه‏ای، دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران. نحوه بیان شاخصه‌های ایمنی در این تحقیق به خوبی ارائه شده است.
۱-۸) تعریف مفاهیم و واژگان اختصاصی تحقیق
ارزیابی عملکرد: عبارت است از تبیین درجه کفایت و لیاقت از لحاظ انجام وظایف محوله و قبول مسئولیت‌های لحاظ شده در سازمان و محیط پیمان، که این ارزیابی باید به طور عینی و منظم انجام پذیرد. به بیان دیگر ارزیابی عملکرد پیمانکاران، سنجش سیستماتیک و منظم کار پیمانکاران در ارتباط با نحوه انجام وظیفه آنها در مشاغل محوله و تعیین پتانسیل موجود در آنها برای رشد و بهبود است.
ایمنی: میزان یا درجه فرار از خطر را گویند. (محمدی و همکاران, ۱۳۸۸)
بهداشت: علم و هنر پیشگیری از بیماری‏ها و تامین، حفظ و ارتقاء سلامتی است. (محمدی و همکاران, ۱۳۸۸)
محیط زیست: مجموعه ای از موجودات جاندار زمین و پوسته نازک هوا، آب و خاک و انرژی است که در کنش و ارتباط تنگاتنگ پیوسته می‌باشند. (محمدی و همکاران, ۱۳۸۸)
ریسک: ترکیب ( یا تابعی ) از احتمال و پیامد ( های ) ناشی از حادثه است. (محمدی و همکاران, ۱۳۸۸)
ریسک قابل تحمل(حد قابل تحمل ریسک): ریسکی که میزان آن تا حد قابل تحمل سازمان پایین آمده است (محمدی و همکاران, ۱۳۸۸)
ارزیابی ریسک: فرآیند شناسایی خطرات و تخمین ریسک و تصمیم‏گیری در مورد قابل پذیرش بودن/ نبودن ریسکها. (محمدی و همکاران, ۱۳۸۸)
۱-۹) جمع‌بندی فصل
ارزیابی عملکرد HSE یکی از موضوعات بسیار مهم در انتخاب پیمانکاران در پروژه‌های عمرانی است که هرچند به صورت مجزا در حوزه‏های مختلف فعالیت‏هایی مرتبط با آن انجام شده اما تا کنون در کشور مطالعات چندانی در مورد مدلهای جامع ارزیابی عملکرد HSE در پروژه‌های عمرانی صورت نگرفته است؛ این موضوع از سه جنبه قابل تامل است:
۱. کم توجهی به موضوع ارزیابی عملکرد و شاخص‌های HSE در مدلهای ارزیابی عملکرد
۲. نبود تعامل مناسب بین متخصصین و ناظران پروژه‌ها و متخصصین HSE
۳. جدید بودن موضوعات بهداشت، ایمنی و محیط زیست در صنایع ساخت و ساز که خود نیازمند زمان بیشتر برای انجام مطالعاتی نظیر ارزیابی عملکرد HSE سازمان و پیمانکاران در پروژه‌های عمرانی می‏باشد.
از این رو تحقیق حاضر با هدف شناسایی و تعیین ویژگی‏ها و معیارهای ارزیابی عملکرد HSE و ارائه مدلی به این منظور در پروژه‌های عمرانی تعریف شده است.
همانگونه که اشاره شد در این تحقیق کیفی – توصیفی پس از شناسایی ویژگی‏های مدل ارزیابی عملکرد HSE در پروژه‌های عمرانی از طریق مرور ادبیات موجود و نیز مصاحبه با خبرگان و وزن‌دهی آن با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی (AHP) مدلی برای ارزیابی عملکرد HSE در پروژه‌های عمرانی ارائه شده و با استفاده از یک فرم
امتیاز دهی و نیز انجام یک مطالعه موردی، روایی و پایایی آن سنجیده شده است.
فصل بعد به مرور ادبیات تحقیق در دو قسمت “ارزیابی عملکرد” و “شاخص‌های عملکردی HSE” می‏پردازد.

۲-۱)
مقدمه
در فصل اول کلیات تحقیق ارائه گردید. در این فصل، به تدوین ادبیات تحقیق، در سه بخش کلی، شامل؛ بررسی ارزیابی عملکرد، سیستم مدیریت HSE و نیز بررسی مخاطرات HSE موجود در فعالیت‌های پروژه‌های عمرانی، پرداخته می‌شود.
در بخش اول پس از بیان تعاریف اولیه از ارزیابی عملکرد به بیان نکاتی کاربردی در ارزیابی عملکرد HSE می‌پردازیم. سپس به مطالعه ادبیات سیستم مدیریت HSE پرداخته خواهد شد. بدین ترتیب که، در ابتدا تعاریف و مفاهیم اولیه ارائه گردیده و محورهای مهم در تعیین شاخص‌های سیستم مدیریت HSE از نظر خواهد گذشت. بخش سوم این فصل نیز به مطالعه محورهای اساسی در رعایت اصول فنی HSE در عملیات عمرانی پرداخته است. در این راستا هر یک از موضوعات تاثیرگذار بر بهداشت، سلامت و ایمنی افراد پروژه معرفی و شناسایی می‌گردند و سپس به تشریح نکاتی کاربردی در خصوص رعایت الزامات HSE در اجرای هر یک از این موضوعات پرداخته شده است.
۲-۲) ارزیابی عملکرد
اکثر نظریه‌پردازان مدیریت پیمان معتقدند که سازمان‌ها پیش از هر تصمیم‌گیری مهم نظیر: ارتقاء، افزایش مبلغ قرارداد، تمدید یا انفصال آن، باید پیمانکاران خود را ارزیابی کنند و براساس معیارهایی مناسب، عملکرد و اثربخشی فعالیت‌های آنان را مورد سنجش قرار دهند، زیرا برای بقا، رشد و پویایی سازمان و تحقق اهداف، نقش پیمانکاران توانمند، از اهمیتی حیاتی و جایگاهی ویژه برخوردار است. (محمدفام وهمکاران، ۱۳۸۹) و (اشتری اصفهانی و همکاران ۱۳۸۷)
با بکارگیری صحیح نظام ارزیابی عملکرد، بی‌تردید می‌توان ضمن کنترل مناسب بر روی پیمان‌ها و پیمانکاران، نسبت به رشد و ارتقاء سازمان در بین رقبا خوش‌بین بود و نتایج مطلوبی را به دست آورد که از این رهگذر منافع زیادی متوجه سازمان می‌گردد. (ت. دانا ۱۳۸۸)
تحقیقات متعددی در زمینه روش‌های ارزیابی صورت گرفته است، اما هیچکدام بر روش خاصی تأکیده نکرده و این ضرورت را تأیید می‌کنند که نخست باید اهداف و انتظارات سازمان از ارزیابی عملکرد را مشخص کرد سپس برحسب آنها، روش مناسب را برگزید. (بشیری نسب ۱۳۸۷)
ارزیابی پیمانکاران تحت عناوین تعیین شایستگی، ارزیابی عملکرد و نظیر این‌ها در تئوری و عمل مطرح می‌باشد از جمله ابزارها و وسایل مؤثر در مدیریت پیمان است که با اعمال صحیح آن اهداف و مأموریت‌های سازمان با کارایی مطلوب تحقق می‌یابد و منافع واقعی جامعه نیز تأمین می‌گردد. (حسین عباسی و همکاران ۱۳۸۸)
۲-۲-۱

ارزیابی عملکرد، عملکرد سازمان پایان نامه ها و مقالات

دیدگاهتان را بنویسید